19 september 2017

Ken Follett (interview, 2017)

Ken Follett in de tuin van The Old Palace in Hatfield. Foto: Olivier Favre


'Lezen maakt een beter mens van je'


In deze tijd van ultrasnelle nieuwsconsumptie voltooit de Britse bestsellerauteur Ken Follett zijn trilogie over het stadje Kingsbridge met een baksteen van een boek. Het eeuwige vuur is een historische roman en een thriller ineen vol intriges, zeeslagen, religieuze twisten én seks. 'Dit boek zal je bijblijven.'

(Door Peter Kuijt)


HATFIELD – Ken Follett ontvangt in The Old Palace in Hatfield, even ten noorden van Londen. Een ranke gestalte, gedistingeerd grijze haardos boven een zwart brilmontuur. Zijn donkere pak verruilt de 68-jarige oud-journalist over een paar uur voor jeans en een makkelijk shirt. Dan wacht er een optreden met zijn band Damn Right I Got The Blues.

De locatie voor het gesprek is niet toevallig gekozen. In dit kasteel bracht de protestantse Queen Elizabeth I (1533-1603) een aantal jaren van haar leven door. Ned Willard, de held in Folletts boek, werkte als spion voor de in die tijd betrekkelijk tolerante vorstin. Voor het eerst konden mensen zowel protestant als katholiek zijn. De paus moest niets van haar hebben. Regelmatig werden er aanslagen op het leven van de vorstin beraamd en Willard moest die zien te verijdelen. Follett gidst de lezer door roerige tijden vol geweld, slavenhandel, de massamoord op Hugenoten in Parijs, de nederlaag van de Spaanse Armada en de verijdelde aanslag door Guy Fawkes op het Hogerhuis.

Met Het eeuwige vuur voltooit Follett zijn trilogie over het fictieve Engelse stadje Kingsbridge, waarvan in 1989 het eerste deel De kathedraal werd gepubliceerd en direct een succes werd. In 2007 volgt Brug naar de hemel en nu, na slechts tien jaar, is er het magistrale slot.

- Vanwaar die ‘haast’?
Ken Follett: 'Ik wilde al jaren een boek schrijven over het werk van spionnen en geheim agenten tijdens de regeerperiode van Elizabeth I. Ik had ergens gelezen dat zij de eerste geheime dienst in Engeland had opgericht. Toen ik bezig was met schrijven, dacht ik: waarom begin ik het verhaal niet in Kingsbridge? Ik kon die plaats symbool laten zijn voor Engeland in die dagen. De veranderingen die de stad onderging in de twaalfde, veertiende en zestiende eeuw, voltrokken zich in het hele land. Kingsbridge is Engeland in het klein. Het zal herkenbaar zijn voor de mensen die de eerdere boeken hebben gelezen. Zij kunnen dan ontdekken wat en hoeveel er in die eeuwen is veranderd.'


- In deze tijd hebben we slechts aandacht voor kort nieuws, berichten van maximaal 140 tekens, soms volstaan krantenkoppen alleen al. Is dit wel een goed moment om een boek van een kleine 900 pagina’s te publiceren?

'Dat hangt van het boek af. Als het boek goed is, dan willen lezers juist dat-ie flink dik is. Dan willen ze niet stoppen. Ik heb al met mijn eerdere boeken bewezen dat lezers – ook de jongere - niet alleen maar een korte aandachtsspanne hebben. Dit boek lees je in drie, vier weken uit en het zal je bijblijven.'

'Na de zaterdag kwam ook de zondag er nog bij.' Foto: Olivier Favre
- Het boek gaat over vrijheid van religie, een uiterst actueel thema. Waarom koos u hiervoor?
'De meeste van mijn boeken gaan over mensen die strijden voor vrijheid. Of het nu gaat om mijnwerkers in Wales, Russische arbeiders, Joden, Afro-Amerikanen. Het vrijheidsthema raakt mij het meest. En de eerste vrijheid is die van godsdienst. Die komt nog voor vrijheid van meningsuiting of het recht om te stemmen. Het is fundamenteel, het gaat om wat je gelooft. Niemand hoort je te vertellen wat je moet geloven.'
'Ik heb ook een bloedhekel aan mensen die denken dat zij autoriteit over mij hebben. Altijd al gehad. Daarom waren mijn jaren op school ook een uitdaging voor me. Een pestkop wekt bij mij woede op. En ik sympathiseer met karakters die het opnemen tegen tirannie.'

- Ned Willard verzucht op een gegeven moment: ‘Komt er ooit een tijd waarin mensen van verschillende geloven elkaar niet naar het leven staan?’ Wat denkt u?
'Ik weet het niet. Het is helaas nog niet zo ver. Maar eens zal het er van komen. Toch? Het was ook een van de redenen om dit te schrijven. Het lezen van boeken helpt je de gevoelens van andere mensen te begrijpen. Lezen bevordert tolerantie, denk ik. Het maakt een beter mens van je.'

- Kunt u iets vertellen over de research die u voor dit boek deed?
'Er was natuurlijk niemand uit die tijd die ik kon interviewen. Dus ik was aangewezen op schriftelijke bronnen.Voor mijn onderzoek heb ik 228 boeken geraadpleegd. Ik wilde weten hoeveel kilometer een paard in een dag kon afleggen. Hoe zagen wapens eruit in de zestiende eeuw? Was de vork toen al uitgevonden? Ik bezocht ook huizen en kastelen die in die periode waren gebouwd, bestudeerde zestiende-eeuwse kleding in het London Museum en ging een paar keer naar de National Portrait Gallery in Londen om de gezichten van onder anderen Queen Elizabeth en Francis Drake te bestuderen.'
'Daarnaast heb ik alle locaties die in het boek voorkomen, bezocht. Ik ging naar Schotland om Loch Leven te bekijken, de gevangenis waaruit Queen Mary van Schotland ontsnapte, bezocht Antwerpen, destijds het financiële hart van de westerse wereld en Sevilla, toen de rijkste stad van Spanje. En Parijs, waar aanslagen op Elizabeth werden beraamd,  sloeg ik evenmin over.'

- In Het eeuwige vuur komen enkele historische personages voor. Wie bewondert u het meest?
'Drie leiders in de zestiende eeuw waren voorstander van religieuze tolerantie. Wat opvalt is dat zij allen vrouw waren: Queen Elizabeth I, Catharina de' Medici, die toen koning van Frankrijk was en Margaretha van Parma, landvoogdes van de Nederlanden. In tijden van meedogenloos fanatisme probeerde ieder van hen bevolkingsgroepen met verschillende geloofsovertuigingen zover te krijgen dat ze in vrede leefden. Ik bewonder hun moed, idealisme en volharding.' 

- Hoe lang heeft u over het schrijven van Het eeuwige vuur gedaan?'Het gehele project nam drie jaar en drie maanden in beslag. Na twee jaar had ik pas 200 pagina's en ik voelde een lichtelijke crisis aankomen. Het enige wat je dan als schrijver kunt doen, is meer uren werken. Dus begon ik op zaterdag te werken en kwam de zondag er later ook nog bij. Met honderdduizend worden heb je wel een thriller geschreven. Maar na 100.000 woorden van De kathedraal was ik nog maar een kwartet opgeschoten.'

- U heeft 160 miljoen boeken verkocht. Voor het geld hoeft u het niet meer te doen. Vanwaar die drang tot schrijven?
'Het is te leuk om te doen, waarom zou ik stoppen? Een andere wereld creëren en die zo realistisch mogelijk maken. Waarin mensen zich kunnen verliezen. Dat is immens bevredigend.'


The Old Palace in Hatfield. Foto: Peter Kuijt

Doordacht en meeslepend
(Door Peter Kuijt)

Voor het gemak staat aan het begin van Het eeuwige vuur (Boekerij, € 29,99) een lijst met om en nabij de negentig personages, zowel fictieve karakters als historische figuren. Maar dit register raadplegen hoeft nauwelijks, zo doordacht en meeslepend heeft de Britse auteur Ken Follett de avonturen van de zestiende-eeuwse geheim agent Ned Willard beschreven.

Willard is in dienst van de protestantse koningin Elizabeth I en moet opstanden en invasies zien te verijdelen. Follett verhaalt over zeeslagen en moordcomplotten, maar ook over stomende seks op een bospad.

Liefde en haat, trouw en verraad komen samen in dit vuistdikke epos met een uiterst actueel thema. Dit is binge-lezen in optima forma.


Ken Follett - Het eeuwige vuur. Uitgeverij Boekerij, 860 pag. De recensie en een kortere versie van dit interview stond zaterdag 19 september 2017 in het AD.

17 september 2017

Mooie zinnetjes (column, 2017)


Rommelmarktlezers


(Door Peter de Zwaan)

De boeken- en rommelmarkten zijn voorbij. De kleedjes liggen weer op de vliering onder de miljoen Donald Ducks, de 200.000 Suske en Wiskes en de 53.712 Kameleons. Ze blijven er tot de volgende zomer: nieuwe markten, nieuwe kansen.

Lezers die geen bezwaar hebben tegen ezelsoren, onbegrijpelijke aantekeningen en hier en daar een scheur kunnen beduimeld lezen tot ver in de herfst. In tussentijd kopen ze niets van de nieuwe oogst. Je zou zeggen: een beetje uitgever wacht een maand of drie met het uitbrengen van boeken, eerst moet de oude meuk zijn weggelezen.

Dit jaar kunnen ze misschien beter wachten tot tegen de kerst, want de herlezers zijn gegarandeerd ook niet allemaal klaar.

Herlezers? Ja, de groep die bijna altijd hardnekkig wordt genegeerd, maar die een paar maanden geleden werd gesterkt door een oproep in een landelijk dagblad. ‘Niets heerlijker dan je favoriete boek voor de zoveelste keer lezen, toch?’

Jawel. Toch.

Mijn favoriet is Gavin Lyall, en je moet knap oud zijn om zijn naam te kennen. Ik heb in geen jaren een boek van hem op een rommelmarkt aangetroffen en dat verbaast me niets. Wie werk van hem heeft, staat het pas af na zijn dood.

Van Trevanian zie je af en toe iets, net als van Hammett, Chandler en Robert Parker. Je herleest hun boeken niet om het verhaal, dat ken je langzamerhand wel. Je herleest ze om de mooie zinnetjes, een dialoog die perfect is, de sfeer, de verrassende plotwendingen. En om het oproepen van het plezier dat je vroeger had, natuurlijk, herlezen is een vorm van nostalgie.

Eigenlijk zouden boeken niet kort nadat ze in de winkels liggen gerecenseerd moeten worden. Een recensent moet een boek lezen, wegleggen, opnieuw lezen, wegleggen. Als hij een boek voor de derde keer ter hand wil nemen is het een voltreffer. Leest hij de tweede keer met toenemende weerzin dan is het aan hem niet besteed; wat allerminst wil zeggen dat het een slecht boek is, maar kom daar maar eens mee aan bij een recensent.

De ware herlezer houdt niet middenin een reeks boeken van een favoriete schrijver op. Hij gaat door tot het laatste deel weer in de kast staat.

Een paar maanden geleden begon ik aan de Matt Helm-reeks van Donald Hamilton. Een beetje gedateerd zijn ze wel, ik geef het toe. Maar als je bijna een halve eeuw geleden zo schreef dat je boeken nu nog uitstekend mee kunnen dan had je het vak in de vingers.

Ik denk dat ik tot de winter met Matt Helm bezig ben. Intussen groeit de stapel boeken waarover mijn vrouw zegt: ‘Moet je toch eens proberen.’

Ze houdt niet van zeurkonterij (vijf pagina’s doen over iets wat in twintig regels kan) dus die boeken lonken. Waardoor ik, dat weet ik nu al, pas na de jaarwisseling toe kom aan een boek dat ik helemaal in mijn eentje heb uitgezocht.

Een tijdje geleden hoorde ik dat het met de verkoop van nieuwe boeken in januari soms verbazend goed kan gaan, maar dat uitgevers niet begrepen hoe dat kan. Ik wel dus, door rommelmarktkopers en herlezers.

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl 



Peter de Zwaan

13 september 2017

Gezwicht (nieuws, 2017)

Vlamingen gevoelig voor spoilerstunt


Al ruim een maand staat de thriller Wat jij niet ziet van Sarah Pinborough op nummer één in de Top Tien van de Standaard Boekhandel in Vlaanderen. Dat heeft te maken met een promotiestunt: op de eerste pagina van het boek krijgen de lezers een geheimhoudingsverklaring voorgeschoteld.

De uitgever gebiedt de lezer te erkennen dat de inhoud van het boek het exclusieve eigendom is van de auteur; hij belooft ook het einde van het boek geheim te houden voor wie het boek niet gelezen heeft en alleen in verhullende termen naar het einde van het boek te verwijzen. Om toch heisa te veroor­zaken, suggereert de uitgever de ­hashtag #WTFthatending.

Die clausule stond niet in de originele versie maar was een idee van de Nederlandse uitgeverij The House of Books, die de lezer extra wilde prikkelen. Dat is in Vlaanderen zeker gelukt. Daarbuiten bezet de eerste thriller van de Britse nergens de koppositie.

In Nederland kregen recensenten een mail van de uitgeverij waarop in dikke letters GEHEIMHOUDINGSVERKLARING stond. Die mail wekt gaandeweg weerzin wanneer de ontvanger voorwaarden dient te accepteren. Hij verplicht zich tot het bekijken van een halve minuut durend onscherp YouTube-filmpje waarin Sarah Pinborough tot hem spreekt. Hij mag niets over het einde van het boek naar buiten brengen en moet erkennen dat de teksten en de plot strikt vertrouwelijk zijn.

Wat de straf behelst als de voorwaarden toch worden geschonden, wordt niet gemeld. Een recensie in The Guardian bood echter uitkomst. Ook deze krant kreeg van de uitgever op het hart gedrukt toch maar niets van het einde weg te geven, maar zag kans in grote lijnen het verhaal van Wat jij niet ziet uit de doeken te doen. We hebben te maken met een thriller van het type 'domestic noir', dat wordt verteld vanuit twee perspectieven. De ene is van de alleenstaande moeder Louise. Tijdens een zeldzaam avondje uit ontmoet ze een man en valt als een blok voor hem. De maandag erop ontmoet ze haar nieuwe baas, David. De man uit het café, die getrouwd blijkt te zijn, en die zegt een fout te hebben begaan. Dan ontmoet Louise Adele, de vrouw van David. De twee raken bevriend en Louise leert een heel andere kant van David kennen. Er lijkt iets goed mis in hun huwelijk.

The Guardian geeft in de recensies geen spoilers weg. De krant constateert dat het verhaal behoorlijk griezelig is en ook een totaal onverwachte weg inslaat. Een aantal wendingen later noemt de krant de thriller een 'total wrong-footer', eentje die de lezer op het verkeerde been zet en verbijsterd achterlaat. De hashtag WTFthatending doet zijn naam eer aan, aldus de recensent.

Bron: De Standaard, The Guardian

Tipje van de sluier (nieuws, 2017)

De eerste zinnen van Oorsprong


Zo'n drie weken voor de publicatie van Oorsprong, de nieuwe, geheide bestseller van Dan Brown, heeft uitgeverij Luitingh-Sijthoff de proloog en het eerste hoofdstuk van het boek vrijgegeven. 

Origin (Oorsprong dus in Nederlandse vertaling) verschijnt wereldwijd op 3 oktober. Dit keer staat Spanje centraal in de nieuwe thriller en dan vooral de steden Barcelona, Bilbao, Sevilla en Valencia. In Oorsprong komt Dan Browns protagonist Robert Langdon voor de vijfde keer in lastige en levensbedreigende situaties terecht. Ook in dit verhaal draait het om codes, wetenschap, religie, geschiedenis, kunst en architectuur.

In het Guggenheim Museum in Bilbao is Robert Langdon aanwezig bij de bekendmaking van een ontdekking die de wetenschap voor altijd zal veranderen. Gastheer van die avond is een oude bekende van Langdon; Edmond Kirsch, een veertigjarige techmagnaat wier uitvindingen en voorspellingen hem in een controversieel figuur hebben veranderd. Ook dit keer is zijn bekendmaking geen uitzondering: het is een wetenschappelijke doorbraak die de fundamenten van het menselijke bestaan op zijn grondvesten laat schudden.

Maar de avond komt onder hoogspanning te staan. Robert Langdon moet vluchten voor zijn leven samen met de directeur van het museum, Ambra Vidal. Ze nemen de wijk naar Barcelona waar een cryptisch raadsel het geheim van Kirsch zal ontrafelen.
De link naar het leesfragment vind je hier

12 september 2017

In de stoffige staten (nieuws, 2017)

American Assassin te lezen en te zien

Op 12 oktober gaat de film American Assassin in de Nederlandse bioscopen in première. De film is gebaseerd op de gelijknamige thriller, eind vorige maand in Nederlandse vertaling verschenen, van New York Times-bestsellerauteur Vince Flynn.

Vince Flynn schreef en publiceerde American Assassin al in 2010 en maakt deel uit van de serie rond contraterrorismespecialist Mitch Rapp. Na twee decennia politiek falen staan de Verenigde Staten en de CIA er slecht voor. De Operations Director van de inlichtingendienst, Koude Oorlogveteraan Thomas Stansfield, weet dat hij zich moet voorbereiden op de volgende oorlog: de strijd tussen de Verenigde Staten en islamitische jihadisten. Hij geeft zijn opvolger Irene Kennedy en zijn beste vriend Stan Hurley de missie om een geheime groep clandestiene 'operatives' op te richten. Agenten die in het diepste geheim opereren. Een van hen is Mitch Rapp.

Zes maanden word het uiterste van Rapp gevergd tijdens een training die zo intens is dat hij er bijna aan ten onder gaat. Gehard door deze elite-opleiding is hij er klaar voor om zijn vijanden uit te schakelen. Hij begint in Istanboel, waar de wapenhandelaar die de explosieven voor de aanslag verkocht zijn eerste doelwit is. Daarna trekken hij en zijn team door Europa waar ze de ene na de andere terrorist zonder genade uitschakelen. In de stoffige straten van Beiroet bereikt het verhaal zijn hoogtepunt als Rapp zich plotseling in de rol van gejaagde ziet. Hij zal zijn training en vaardigheden tot het uiterste moeten inzetten als hij wil overleven in deze door oorlog geteisterde stad.

Vincent 'Vince' Flynn (1966) was naast thrillerauteur adviseur van de televisieserie 24. Hij bewaakte de verhaallijnen van het vijfde seizoen van de reeks. Flynn stierf op 19 juni 2013 op 47-jarige leeftijd na een drie jaar durend gevecht tegen prostaatkanker. De Mitch Rapp-reeks werd na de dood van Flynn voortgezet door Kyle Mills.

Een van Flynns vaste lezers was oud-president George W. Bush, die Flynn af en toe 'een beetje te nauwkeurig' noemde omdat zijn boeken vaak een waarheidsgetrouwe weergave gaven van CIA-operaties over de hele wereld. Flynn mocht een keer meerijden in Bush' limousine vanaf Andrews Air Force Base. Onderweg werd hij door de toenmalige president aan een kruisverhoor onderworpen: Bush wilde koste wat kost te weten komen waar Flynn zijn informatie vandaan haalde. 'Ik begon te stotteren', herinnerde Flynn zich later.

Zijn thriller Memorial Day uit 2004 beschrijft een operatie die veel gelijkenissen vertoont met die waarbij in 2011 Osama bin Laden werd gedood. Zijn thrillers waren ook leesstof voor de geheime dienst om te onderzoeken of er ergens tekortkomingen waren in de beveiliging. Flynn was zelf ook verbaasd over zijn 'helderziendheid'. 'Maar het enige wat ik deed was de puntjes met elkaar verbinden. Ik keek naar wat er gaande was in de wereld.'

Flynn werkte in het onroerend goed, toen hij ruim twintig jaar geleden fanatiek begon te lezen in een poging zijn dyslexie de baas te worden. Hij raakte verslingerd aan spionageromans en besloot er zelf een te schrijven. Zijn debuut Term Limits bracht hij in 1997 in eigen beheer uit, nadat Flynn van uitgevers zestig afwijzingsbrieven had gekregen. Na het succes van zijn eersteling meldde zich een literair agent bij hem.

De trailer:



11 september 2017

Oplichters en opportunisten (nieuws, 2017)

Denise Mina wint weer eens een prijs


Op de schoorsteenmantel van Denise Mina staat al een respectabel aantal thrillerprijzen, waaronder de John Creasy Dagger, de Martin Beck Award en - twee keer - de Theakston's Old Peculier Crime Novel of the Year Award. Ze is opgenomen in de Hall of Fame van de Crime Writers' Association. En afgelopen weekend kwam er weer een trofee bij.

Denise Mina won de McIlvanney Prize voor de Schotse misdaadroman van het jaar. Haar boek The long drop werd als beste beoordeeld van een vijftal thrillers. Ze versloeg daarmee collega-auteurs Val McDermid, Craig Russell, Craig Robertson en Jay Stringer

De trofee, in het leven geroepen ter herinnering aan schrijver William McIlvanney, levert Mina een cheque op van duizend Britse ponden. Denise Mina is de eerste vrouwelijke auteur die met deze prijs wordt bekroond.

Haar boek is gebaseerd op ware gebeurtenissen rond seriemoordenaar Peter Manuel, die in de jaren 50 dood en verderf zaaide. Jurylid Lee Randall zei over het winnende boek: 'The long drop brengt ons terug naar een duister en grimmig Glasgow en schetst een beeld van een deel van de maatschappij waar kroegen worden bevolkt door oplichters en opportunisten. Ze doet ook verslag van hetgeen gebeurt in de rechtszaal, waar Manuel optrad als zijn eigen advocaat en waar hordes vrouwen samenkwamen om getuige te zijn van het drama. Wat mij betreft is het een van de boeken van 2017 - in elk genre.'

Bron: BBC

Om in te lijsten (nieuws, 2017)

Recensent stort zich op thriller

In 2003 zat AD-recensent Elvin Post nog in de jury van de Gouden Strop om een jaar later, als jongste winnaar en eerste debutant, deze felbegeerde thrillerprijs in de wacht te slepen met Groene vrijdag. Het is heel goed mogelijk dat de geschiedenis zich gaat herhalen. Jurylid en Hebban-redacteur Soraya Vink zette afgelopen week haar handtekening onder een contract voor het schrijven van een spannende roman.

Vink tekende bij uitgeverij Harper Collins Holland. 'Een dag om in te lijsten', liet ze via Twitter weten. Wanneer haar boek verschijnt, is niet bekend.

Mocht de nu net 25-jarige Soraya Vink snel haar manuscript afronden en komend jaar al publiceren, dan maakt ze kans om het record van Post als jongste debutant te breken. Post was dertig toen hij in de prijzen viel.

Vink werkt sinds februari 2015 als redacteur bij de website Hebban, die zich afficheert als de grootste lezerscommunity van Nederland en Vlaanderen. Ze studeerde Spaanse Taal en Cultuur, gevolgd door de master Educatie en Communicatie waar ze haar eerstegraads lesbevoegdheid voor docente Spaans behaalde. Ze gaf Spaanse les op verschillende middelbare scholen waar ze haar liefde voor Spaanse literatuur met leerlingen deelde.

Overigens zijn Post en Vink niet de enige recensenten die zich na het schrijven van besprekingen op het schrijven van thrillers hebben gestort. Ook René Appel is begonnen als bespreker van misdaadromans. Hij deed dat voor NRC Handelsblad. Zijn eerste thriller, Handicap, verscheen in 1987. Nadien volgden vele thrillers. Appel werd meerdere malen genomineerd voor de Gouden Strop en won die prijs tweemaal.

Demonische fratsenmaker (nieuws, 2017)

Het breekt records

De verfilming van It, naar het gelijknamige boek van Stephen King is in Nederland niet onopgemerkt gebleven. De film trekt in Nederland overal volle zalen. It noteerde in het eerste weekend 138.000 bezoekers. Daarmee is het de beste opening voor een horrorfilm ooit in Nederland.

Het oude record stond op naam van de film Sint van Dick Maas, die in het openingsweekend 88.000 bezoekers trok.

It vertelt over een demonische clown die kinderen lokt in een Amerikaanse stadje. Het is de tweede verfilming van het bekende verhaal; in 1990 verscheen er al een miniserie naar het boek. Het is de bedoeling dat het tweede deel over een paar jaar in de bioscopen verschijnt.

In de Verenigde Staten brak It het afgelopen weekend ook al een aantal records. Of president Donald Trump heeft gekeken, is niet bekend. Schrijver en criticaster King heeft het staatshoofd verboden naar deze film te gaan.

Wordt verwacht 413 (nieuws, 2017)

Zonder rechtszaak achter de tralies



Bij uitgeverij HarperCollins Holland wordt gewerkt aan de publicatie van Een plek om te vergeten, een nieuwe thriller van de Amerikaanse arts John Burley. Van zijn hand verscheen al eerder de thriller Langzaam, sterf langzaam in Nederlandse vertaling.

Volgens de uitgeverij laat Burley in zijn thriller die op 10 oktober verschijnt de manifestatie van psychische ziekten 'op onnavolgbare wijze' zien. Hoofdpersoon is dr. Lise Shields. Zij weet dat veel van haar patiënten de forensisch-psychiatrische kliniek waar ze werkt nooit meer zullen verlaten. Daar zorgen zij en haar hechte team van collega-psychiaters wel voor.

Maar de laatste tijd gebeuren er vreemde dingen: een gevangene wordt zonder rechtszaak of diagnose opgesloten; ze krijgt een mysterieuze nieuwe patiënt; en het lijkt net alsof ze achtervolgd wordt. Of heeft de gekte die haar patiënten gevangen houdt haar ook te pakken gekregen?

John Burley werd geboren in Baltimore, Maryland en groeide op in de buurt van Chesapeake Bay. Hij was twaalf jaar werkzaam als brandweerman en paramedicus voor hij geneeskunde ging studeren. Hij keerde terug naar Baltimore waar hij een traumacentrum aan de universiteit van Maryland opzette. Daarna verhuisde Burley naar Californië, waar hij aan zijn eerste thriller begon te werken. Dat debuut, The Absence of Mercy (Langzaam, sterf langzaam), werd bekroond met de National Black Ribbon Award, de prijs voor een auteur die 'een nieuwe, frisse stem' aan het thrillergenre toevoegt. Zijn derde thriller The Quiet Child is zojuist verschenen.

08 september 2017

Signalen (nieuws, 2017)



John le Carré ziet 'giftige' parallellen tussen Trump en opkomst fascisme in jaren 30


De Britse thrillerschrijver John le Carré signaleert 'giftige' overeenkomsten tussen de opkomst van Donald Trump en die van het fascisme in de jaren 30. Tijdens een zeldzame openbare bijeenkomst in de Royal Festival Hall in Londen, sprak de 85-jarige auteur en oud-spion gisteravond over zijn minachting voor de Amerikaanse president en over zijn wanhoop voor de Verenigde Staten en de rest van de wereld.

'Volgens mij is er een uitermate slechte situatie gaande. We moeten waakzaam zijn', vertelde hij zijn toehoorders. 'De dingen die Trump doet in de Verenigde Staten en het aanzetten tot racisme... het echte nieuws dat hij tot valse waarheden bestempelt, de wet wordt nepnieuws, alles wordt nepnieuws.'

'Ik denk daarbij aan alle gebeurtenissen die plaatsvonden in de jaren 30, in Spanje, in Japan en overduidelijk in Duitsland. Wat mij betreft zijn vergelijkbare signalen met de opkomst van het fascisme. Het is giftig, het is besmettelijk. Fascisme schiet wortel in Polen en Hongarije. Het wordt zelfs aangemoedigd.' Volgens Le Carré spreekt zelfs Nobelprijswinnaar en de officieuze machthebber van Myanmar, Ang San Suu Kyi, over 'fake news' in haar land. 'Dit zijn besmettelijke vormen van demagogisch gedrag.'

De schrijver sprak ter gelegenheid van de publicatie van zijn jongste thriller A legacy of spies. In het boek keert de legendarische spion George Smiley terug, al is het maar voor even. De opbrengsten van de avond, die ook kon worden gevolgd in een aantal bioscopen, komen ten goede aan Artsen zonder Grenzen.

Bron: The Guardian, The Telegraph


07 september 2017

Onderknuppels (column, 2017)

Heel fijn


(Door Peter de Zwaan)

Ik weet het, vroeger was alles beter dankzij ons falende geheugen. Maar soms klopt het. Neem fatsoen.

Vroeger stelde je een vraag voor je iets deed waar een ander bij betrokken was.

Ik geef een voorbeeld.

‘Wij willen graag van uw boek met de titel ... een groteletterboek maken. Gaat u daarmee akkoord?’

De vragensteller wist dat je in zou stemmen, maar hij vroeg het toch; dat hoorde. Ik zei dus ‘goed hoor’ en deed er een verzoek bij. ‘Wilt u mij één exemplaar toesturen?’

Dat gebeurde dan. In het begin.

Blijkbaar was toesturen na verloop van tijd te veel werk, want ik zag de groteletterboeken wel in de leeszaal, maar niet in mijn brievenbus.

Maar goed, de groteletteruitgever vroeg toestemming en als je wat werk wilde verzetten kwam je er wel achter of het was gelukt.

Tegenwoordig gaat het anders.

Een mailtje van de Stichting Dedicon. ‘Dedicon gaat ten behoeve van mensen met een leeshandicap een aangepaste kopie vervaardigen van een van uw uitgaven.’

‘Gaat vervaardigen.’

De stichting zegt ermee: misschien, beste schrijver/uitgever, hebt u een mening, maar die interesseert ons niet ene moer. U mag willen wat u wilt, wij doen het toch.

‘Een van uw uitgaven.’

Welke dan wel? Dat kon ik, als ik echt nieuwsgierig was, vinden in een bijlage met een titel die afweek van normaal en die ik om die reden niet vertrouwde. Ik open nooit berichten of aanhangsels waar ik twijfels over heb, maar ik wilde wel weten om welk boek het ging.

Ik stuurde als reactie: Ik stel voor dat u duidelijker bent zonder dat ik iets moet openen wat ik voorzichtigheidshalve niet openen wil.

Ik kreeg antwoord van Anja en ze meldde dat Dedicon een versie wilde maken van Kreukelzone, het cadeauboek met 52 columns over de andere kant van het ouder worden dat ik via mijn eigen uitgeverij Zwarte Zwaan heb uitgegeven.

Ze schreef dat Dedicon met een nieuw systeem werkt, maar: ‘Dit systeem is nog niet optimaal ingericht.’ Ze beloofde voor de toekomst een betere en nettere mail aan ‘u als uitgever’.

Ik werd dus aangesproken als uitgever, niet als schrijver, schrijvers zijn de onderknuppels van de uitgevers.

Anja’s laatste zinnen waren: ‘Ik wil u hartelijk danken dat u de tijd en moeite nam om ons te berichten over het feit dat ons bericht niet goed genoeg overkomt aan uw zijde. Daar kunnen we wat mee! Heel fijn.’

Vertederd antwoordde ik dat ik graag aan verspreiding van mijn boeken in welke vorm dan ook meewerk, maar dat ik geen enkel bezwaar heb tegen de vraag: ‘Zou u zo vriendelijk willen zijn akkoord te gaan met ons plan?’

Benieuwd hoe fijn Anja dit vindt, dacht ik.

Ik kwam er niet achter, want Anja vond het wel mooi zo. Ik zag haar voor me. ‘Dat gezeur van die schrijvers/uitgevers ook altijd, ze mogen in hun handen knijpen dat we iets met hun boeken doen. Die lui weten gewoon niet van ophouden en dat is helemaal niet fijn meer.’

Wedden dat ik geen ‘aangepaste versie van mijn werk’ thuisgestuurd krijg?

Deze column is ook te lezen op www.peterdezwaan.nl

26 augustus 2017

Leven en vechtlust (nieuws, 2017)


Rankin is Rebus nog lang niet moe


De Schotse bestsellerauteur Ian Rankin verraste zijn fans gisteravond met de heugelijke mededeling dat hij aan een nieuwe thriller werkt waarin de hoofdrol is weggelegd voor een oude bekende: de norrige speurder John Rebus.

Rankin deed zijn aankondiging tijdens de Edinburgh International Book Festival. De nieuwe thriller moet in het najaar van 2018 in de winkel liggen. Het gaat dan om een gebonden uitgave, een e-book en een luisterboek. De paperbackversie volgt in 2019.

Edinburgh is de woonplaats van Rankin en de stad waar de meeste avonturen van Rebus zich afspelen. Deze zomer werd in de Schotse hoofdstad gevierd dat het dertig jaar geleden was dat Rankin met zijn eerste thriller rond Rebus, Knots & Crosses, kwam.
'Na dertig jaar en 21 boeken schijnt John Rebus meer fans dan ooit te hebben', zei Rankin. 'En gelukkig voor mij zit er nog leven en vechtlust in die oude makker.'

Bron: Ian Rankin.net

Römer & Hock - En nu ik! (2017)

Aerdenhout in last


(Door Peter Kuijt)

In zijn Baantjer-boeken legt Peter Römer vaak op de eerste pagina’s ergens een lijk neer. Dat is in de thriller En nu ik!, een coproductie met zijn vrouw, trainer/coach Annet Hock, wel anders. Daar valt de eerste dode pas als nog slechts enkele tientallen pagina’s te lezen zijn.

Een thriller kun je En nu ik! ook nauwelijks noemen. Onder het lezen krijg je geen onrustige hartenklop, er breekt geen angstzweet uit en je nagels blijven enige vorm van zenuwachtig bijten bespaard.

En nu ik! heeft veel meer weg van een redelijk vermakelijke zedenschets over een familie in crisis in het mondaine Aerdenhout: vader Johan gaat nat met beleggingen, moeder Pien moet met yogalessen bijverdienen, zoon Rick handelt in de verkeerde pilletjes en dochter Lou is al een jaar ontroostbaar na de zelfmoord van haar beste vriendin.

Gymleraar Edmond helpt Pien in haar yogastudiootje. hij heeft wilde plannen. Zo wil hij met tantramassage meer klandizie uit Aerdenhout en omgeving trekken. Maar deze oude bekende brengt geen rust in de familie. Integendeel.

Römer & Hock bedienen zich van een vlot leesbare schrijfstijl, je kunt niet zien waar de een schrijft en waar de ander het verhaal weer overneemt. Da's een pluspunt. Maar En nu ik! is niet een verhaal dat beklijft en de lezer verbluft achterlaat. Bij een volgend boek moet het duo echt wat meer vernuft, onverwachte plotwendingen en meer thrillerelementen uit de kast halen.

Römer & Hock - En nu ik! Uitgeverij A.W. Bruna, 280 pag.

Deze recensie werd - in verkorte vorm - eerder gepubliceerd in het AD
.

25 augustus 2017

Go float yourself (nieuws, 2017)



King geeft Trump koekje van eigen Twitter-deeg



De Amerikaanse president Donald Trump heeft schrijver Stephen King geblokkeerd op Twitter. De bestsellerauteur laat dat niet op zich zitten. King heeft het staatshoofd vandaag ook een 'straf' opgelegd. Voor Trump is het 'verboden' om de nieuwe verfilming van Kings It en de nieuwe serie Mr Mercedes te kijken.

De 69-jarige schrijver staat, ook op Twitter, bekend als een fervent criticaster van de president. 'Donald Trump heeft mij geblokkeerd op Twitter', stelt de schrijver. 'Daarom blokkeer ik nu zijn recht om IT en Mr Mercedes te zien. Geen clowns voor jou, Donald. Go float yourself.' Die laatste uitspraak verwijst naar een quote van de demonische clown Pennywise, het hoofdpersonage van It.



Het boek van King vertelt over een klein stadje waar op mysterieuze wijze mensen verdwijnen. Een groep jonge kinderen komt er achter dat Pennywise hier iets mee te maken heeft. Het boek en de miniserie uit de jaren negentig waren een groot succes; begin september komt er een nieuwe filmversie uit.

Mr Mercedes vertelt over een rechercheur die nadat hij met pensioen is gegaan alsnog probeert een aanslag met een auto, waarbij meerdere doden vielen, op te lossen. De serie die van het boek is gemaakt wordt momenteel uitgezonden in de VS.

Hier is de trailer van Mr Mercedes




23 augustus 2017

Dynamiek (nieuws, 2017)

Prometheus verwacht snelle 'Doorbraak'


Uitgeverij Prometheus is ervan overtuigd dat er snel een herdruk komt van de thriller De doorbraak van Simone van der Vlugt. Dat zegt woordvoerster Ronit Palache in Boekblad. De thriller ligt pas sinds gisteren in de winkel, in een eerste oplage van 30.000 exemplaren.

Met De doorbraak maakte Van der Vlugt de overstap van Ambo|Anthos naar Prometheus als nieuwe uitgeverij van haar thrillers. Volgens Palache biedt Prometheus vooral verandering van energie en wordt de promotie op een andere manier aangepakt. Dat gaat verder dan de posters 'op een andere plek' hangen. 'We volgen het nauw. Meer dan een plan op voorhand uitstippelen en daar blind op varen volgen we de dynamiek van het boek in het moment. We mikken daarbij op alle afzetkanalen.'

Volgens de uitgeverij heeft de boekhandel op het laatste moment veel van Van der Vlugts thriller besteld. Met De doorbraak is het nieuwe boekenseizoen geopend,  heet het bij Prometheus.

Bron: Boekblad

21 augustus 2017

Drie onvergetelijke personages (nieuws, 2017)

De meisjes zijn niet aan te slepen


Na Het meisje op de weg en Het meisje in de trein en nog zoveel andere spannende boeken met een titel waar op z'n minst een meisje is te vinden, komt er binnenkort weer een 'meisjesthriller' van de drukpers af. Het gaat om Meisje in sneeuw, het debuut van de Amerikaanse Danya Kukafka. De literaire uitgeverij Hollands Diep, die het boek op 4 oktober laat uitkomen, voorspelt 'een onvergetelijke leeservaring'.

Het verhaal: Wanneer de populaire scholiere Lucinda Hayes vermoord wordt aangetroffen, laat dat niemand in haar slaperige stadje in Colorado onberoerd, en zeker niet de jongen die te veel van haar hield, het meisje dat net zo'n perfect leven wilde als zij en de agent die haar moord moet onderzoeken. 

Door de tragedie gaan die drie onvergetelijke personages - ­Cameron, Jade en Russ - noodgedwongen de confrontatie met hun diepste geheimen aan in de hoop troost te vinden, de waarheid of beide.

De uitgever laat weten: 'Op briljante wijze verkent Danya Kukafka het begrip identiteit en de vlijmscherpe grens tussen liefde en obsessie, tussen kijken en zien, waarheid en herinnering.'

Danya Kukafka studeerde succesvol af aan de New York University's Gallatin School of Individualized Study. Ze werkt als assistent-uitgever bij uitgeverij Riverheads.

Gesignaleerd 422 (nieuws, 2017)

Mason Cross - Operatie Winterlong

Bij uitgeverij Luitingh-Sijthoff is verschenen Operatie Winterlong van Mason Cross. Het is het derde boek over 'manhunter' Carter Blake, over wie de Volkskrant schreef dat hij 'net zo'n gutmensch' is als Lee Childs Jack Reacher. 

Het is vijf jaar geleden dat Carter Blake uit de topgeheime operatie Winterlong van de regering stapte. Toentertijd sloten ze een deal: hij hield zijn mond over wat de regering uitspookte, en in ruil daarvoor zouden zij hem met rust laten.

Maar als er een oud-collega vermoord wordt, weet Blake dat de deal waardeloos is. Winterlong heeft zijn pijlen op Carter Blake gericht…

Mason Cross werd in 1979 geboren. Het schrijven doet deze in Glasgow woonachtige auteur naast zijn fulltime baan en de zorg voor zijn drie kinderen.

Cross debuteerde succesvol met 
Het jachtseizoen (2015), het eerste deel van de Carter Blake-serieEerder schreef Cross korte verhalen, waarvan er een werd genomineerd voor de 'Get Britain Reading Award' en hij was aanwezig op grote festivals als Crime Fest en Harrogate. Hij ziet John Rebus, Tempe Brennan, Jack Reacher uiteraard en Harry Bosch als zijn favoriete personages. Ook van Philip Marlowe is hij buitengewoon gecharmeerd. Cross schreef voor de universiteit ook een dissertatie over vier boeken van Stephen King en de verfilmingen daarvan.
 

Het wiel uitvinden (column, 2017)


Cursus Masterclassen: slot


(Door Peter de Zwaan)


Dit is de laatste aflevering van de Cursus Masterclassen ter bestrijding van de zomerse buien. De grote vraag is natuurlijk: wat hebben we geleerd.

Weinig, denk ik, en dat is goed.

In een masterclass zang kan een pedagoog je leren hoe je je stem beter kunt gebruiken. In een masterclass kanovaren kom je aan de weet dat je je peddel onder water moet houden zolang je kracht zet.

In een masterclass schrijven kun je leren... wat eigenlijk? Veel meer dan het alfabet foutloos opzeggen, kom ik niet. Je hebt tien vingers en 26 letters. Met die vingers zet je letters in de volgorde die jou bevalt. Dat is het wel zo’n beetje. Hoe iemand anders het doet, maakt niet uit. Als je te veel naar iemand luistert die zich leraar noemt, of cursusleider, of masterclasser of stuk eigenwijs dat alles beter weet dan ga je misschien proberen je Grote Voorbeeld na te doen en dat is verkeerd. Dan hebben we straks tien of twintig of 363 beginnende schrijvers met dezelfde opbouw, aanpak en plotwendingen; hoe gelukkig zijn we dan in Letterland?

‘Ja maar, moet ik dan het wiel uitvinden dat al duizenden malen is uitgevonden?’

Inderdaad. Je moet je eigen wiel uitvinden op je eigen manier en iedereen die daarover aan je hoofd zeurt, zorgt voor oponthoud. Er is al genoeg waar je door wordt beïnvloed, bijvoorbeeld de boeken die je leest en de verhalen in tijdschriften, waarom moet daar de persoonlijk gekte en voorkeur van een cursusleider bij komen? Hoe unieker en persoonlijker je blijft, hoe beter.

Mijn eerste misdaadroman was Dietz. Hij verscheen bij Spectrum en pas maanden later zei directeur Bloemsma er iets over. Hij gaf me toen het beste advies dat ik ooit heb gehad. Het bestond uit een blik en een woord. Hij keek me aan en zei: ‘Doorgaan.’

Zo is het precies: doorgaan, het is de enige zinvolle samenvatting van elke cursus die over schrijven gaat. Je begint en je gaat door. Tot je er radicaal mee ophoudt en iets leuks gaat doen of tot het lukt en je misschien voor de rest van je leven aan het schrijven vastzit.

Persoonlijk zou ik liever piano kunnen spelen, maar ik ben schrijver. Weet dus wat je doet voor je tegen de spiegel zegt: ‘Nu ben ik auteur.’

Terzijde. De ‘Dietz’ die op voorspraak van Tomas Ross werd uitgegeven was de derde versie. De eerste was helemaal klaar voor ik ontevreden werd en de bliksemseboel weggooide. De tweede versie was beter, maar ging ook de prullenbak in. De derde versie werd boek en kreeg een nominatie voor de Gouden Strop.

Volhouden dus. ‘Doorgaan.’

Oké, we zijn er, je hebt de Cursus Masterclassen voltooid. Het is er een die niet veel zal hebben afgeweken van de cursus in Frankrijk of Italië waar je 250 euro of meer voor had moeten betalen - de problemen voor iedere schrijver zijn hetzelfde -, maar in Frankrijk en Italië doen ze er wijn bij.

Alle afleveringen zijn gratis. Je kunt wel een tegenprestatie leveren. Dit najaar verschijnt de Jeff Meeks-misdaadroman ‘De dwergbowler’. Koop hem en geniet. Het boek heeft zes sterren.

‘Zes? Maar het maximum is toch vijf?’

Als je die vraag stelt, moet je de stukjes over fantasie nog even nalezen. Veel succes.


Deze cursus is ook te volgen op www.peterdezwaan.nl

20 augustus 2017

Wijn op de bijzettafel (column, 2017)


Masterclassen 8: klaar, maar wat nu


(Door Peter de Zwaan)

Ik heb zwaar ingezet op de fantasie en als je daar voldoende van bezit dan had je het meeste van wat in deze cursus aan de orde is geweest al geraden. Voor alle zekerheid vat ik toch maar een paar punten samen en zorg ik via het onderwerp uitgevers dat we kunnen overgaan tot het met spanning tegemoet gezien slot.

- Schrijf alleen een boek als je een begin hebt dat zo degelijk in elkaar zit dat je voelt dat het met de rest goed komt. Niets beroerder dan maandenlang zitten zwoegen en dan moeten concluderen dat je de hele productie kunt samenvatten met: het is niks en het wordt ook nooit wat.

- Denk grondig na over één hoofdpersoon of meer en of je diep wilt gaan wat fantasie betreft of dat je met verve je buurvrouw gaat beschrijven omdat je ‘net echte, gewone mensen wilt’.

- Denk nog veel grondiger na of je een groot publiek wilt gaan plezieren of alleen jezelf. Als door toeval beide elementen samenvallen dan ben je spekkoper en wacht je een grote toekomst, maar ga er niet snel van uit dat droom en daad in elkaars verlengde liggen.

Mijn advies was, is en blijft: doe alleen wat je zelf voor ogen hebt en trek je niets aan van wat iemand er later van kan gaan vinden. Dat merk je wel en het kan meevallen.

- Je hebt een boek, eindelijk, zuchtzucht en hèhè, opluchting en vreugde bij de familie, wijn op de bijzettafel, blokjes kaas op het plankje. Maar dan: wat ga je met het boek doen? Naar een uitgever sturen? Dat is een prima idee, maar het is nuttig te weten dat alleen grote uitgevers goede toegang hebben tot kranten en tijdschriften. Op kunstredacties huizen luie lieden (ik weet dat, ik ben dertig jaar kunstredacteur geweest) en die laten zich liever veertig boeken toesturen door een grote uitgever dan één door een kleine die om de week vraagt waar de recensie blijft.

Wat je ook kunt overwegen is je boek zelf uit te geven, eventueel via crowdfunding, dan draai je in elk geval niet zelf voor alle kosten op. Honderden schrijvers doen het zelf, duizenden. Maar begin er alleen aan als je een indrukwekkend socialmedianetwerk hebt.

Zelf geef ik via Zwarte Zwaan mijn Bob Evers-boeken uit. Die serie heeft een fanclub, een groep op Facebook, een site, een Nieuwsbrief en een Encyclopaedia Apriana. Heb je zoiets niet, krab je dan nog eens op het hoofd.

Van een uitgever krijg je maximaal 10 procent van de verkoop, vaak nog bruto ook, netto kom je dan lager uit. Het is niet veel, maar je moet maar denken: grote uitgevers zijn niet zomaar groot geworden, ze hebben gedaan waar veel schrijvers te lui voor waren, boeken aan de man brengen, en daar willen ze terecht voor worden beloond.

Als je zelf je boek uitgeeft dan verdien je per verkocht boek meer, al gauw het zes-, zevenvoudige, maar je moet er ook meer voor doen en de vraag is of je daar zin in hebt, want het volgende boek maakt rondjes in je hoofd.

Eén ding nog: als je je boek naar vijf uitgevers hebt gestuurd en alle vijf hebben ze vriendelijk bedankt, ga er dan van uit dat je nog enig werk te doen hebt.

Over een paar dagen Cursus Masterclassen 9, goddank, ik hoor het je zeggen, de laatste aflevering in deze prachtserie.

Deze cursus is ook te volgen op www.peterdezwaan.nl

19 augustus 2017

Reddingsboei (nieuws, 2017)

Het schrijven hielp John le Carré van de drank af

De Britse spionageschrijver John le Carré mag dan al 85 zijn, hij piekert er niet over om 'met pensioen' te gaan. Dat zegt hij in een interview met NRC Handelsblad. 'Geestelijk en fysiek voel ik me uitstekend. Wanneer de publiciteit voor A legacy of spies is gedaan, gat ik meteen verder met mijn volgende boek.'

In A legacy of spies dat in Nederlandse vertaling vanaf volgende week onder de titel Een erfenis van spionnen in de winkel ligt, wordt zijn beroemde spion George Smiley weer van stal gehaald. Oud-collega Peter Guillam, die teruggetrokken op een boerderij leeft, wordt door de geheime dienst teruggeroepen naar Londen. Hij moet zich verantwoorden voor operaties die tijdens de Koude Oorlog zijn uitgevoerd. 

John le Carré heeft al diverse malen afscheid genomen van Smiley. Na De laatste spion uit 1990 leek het echt gedaan met de spion. 'Er was sprake van een televisieserie van The Spy Who Came in from the Cold, maar het lukte ons niet er een hedendaagse draai aan te geven', zegt Le Carré in het interview met NRC Handelsblad. 'Dat zette me aan het denken. Ik dacht, hier zit ik als 85-jarige mezelf rekenschap te geven van het menselijke leed dat de Koude Oorlog heeft aangericht. Wat als die spionnen van toen kinderen blijken te hebben die verhaal komen halen? Wat als een oude spion, mijn personage Peter Guillam, wordt geconfronteerd met de huidige generatie, die zich totaal niet meer kan inleven in de collectieve kruistocht die de meesten van ons toentertijd onderschreven? Tegenwoordig is angst het enige dat ons nog verbindt. Wij hebben geen idee welke kant het met de wereld op zal gaan. Dat maakte het schrijven van A Legacy ook zo lastig en opwindend tegelijk.' 

De schrijver én oud-medewerker van de geheime dienst MI5 deed uitgebreid research voor zijn boek. Hij bezocht het voormalige Stasi-hoofdkwartier in Duitsland, sprak oud-officieren en reisde door een besneeuwd landschap de route die een overlopende spion begin jaren zestig zou hebben afgelegd, van Berlijn naar Praag.

Le Carré zegt dat het schrijven zijn reddingsboei is geweest. 'Wanneer men je ineens geweldig vindt, weet je niet wat je overkomt. Eerst was er nooit geld, ineens is er te veel geld. Zoals zoveel anderen begon ik te drinken en mezelf aan te stellen. De drang om te schrijven heeft me er doorheen gesleept. Zonder het schrijven verlies ik ieder houvast.'

Bron: NRC Handelsblad

18 augustus 2017

IJspriem (nieuws, 2017)


Wie wordt de opvolger van Marion Pauw?



'Onze' Marion Pauw won vorig jaar met haar thriller Daglicht de Icepick Award van het thrillerfestival Iceland Noir. Deze week zijn de genomineerden bekendgemaakt van de editie van dit jaar. En het zijn niet de minste namen die zich opwerpen als opvolger van Pauw.

De Icepick Award is vernoemd naar het moordwapen, een ijspriem, dat Raymond Chandler liet gebruiken in zijn misdaadroman The Little Sister uit 1949. De prijs bekroont de schrijver en de vertaler van de beste in het IJslands vertaalde thriller.

Oud-winnaar Jo Nesbø is met zijn thriller Politie een van de vijf genomineerden. De Noor moet het opnemen tegen de Zuid-Afrikaanse bestsellerauteur Deon Meyer (13 uur), de Canadese oud-advocaat Shari Lapena (Het stel van hiernaast), de Britse veterane Ann Cleeves (Ravenzwart) en de in Roemenië geboren E.O. Chirovici (Boek der spiegels).

De nog betrekkelijk jonge prijs zal in november worden uitgereikt tijdens het festival Iceland Noir. Joël Dicker was in 2014 de eerste winnaar van de ijspriem. Daarna volgden Jo Nesbø en Marion Pauw, die met Daglicht in 2009 ook al de Gouden Strop won.



Messen en tantes (column, 2017)



Cursus Masterclassen 7: kies voor een roman

(Door Peter de Zwaan)

Waar we het nodig over moeten hebben is wat voor boek je wilt maken. Ik hou de keuze simpel: een roman of een misdaadroman. De streekroman, boerenroman, Valentijnroman enz. laat ik buiten beschouwing, voornamelijk door gebrek aan kennis.

‘Ik wil een thriller', ik hoor het je roepen.

Prima, maar bedenk dan dat een thriller - ik heb het liever over misdaadroman - moeilijker is dan een roman. Recensenten vinden van niet, maar die schrijven geen boeken.

Bij een misdaadroman moet je zorgen voor een spannend einde. Een plot, zo je wilt, al vind ik dat het woord plot meer past bij ‘opbouw en ontwikkeling’.

Bij een roman hou je gewoon op; net Lucky Luke die de zon tegemoet rijdt, klaar, einde. Een misdaadroman vraagt meer en daarbij moet je wel iets voor ogen houden wat belangrijk is.

Regisseur Alfred Hitchcock zei ooit: ‘Als ik in een film iemand laat vermoorden met een mes dan moet dat mes in het begin al een keer te zien zijn geweest.’

Een waarheid als een koe. Een moord-met-mes die niet is ingeleid komt over als een deus ex machina. De schrijver weet het niet meer en doet maar wat. Ik heb ooit een Nederlandse film gezien die is gemaakt door een befaamde regisseur. Het scenario was van een gelouterde misdaadschrijver. Toen de zaak bijna was vastgelopen dook ineens een tante uit Australië op. Hopla, we konden verder.

Doe zoiets niet. Overweeg het zelfs niet. Begin opnieuw. Je hebt er een potje van gemaakt en je straft jezelf door een ruim gebruik van de delete-knop en een uitspraak die je doet als je voor de spiegel staat: ‘Ik ben nog niet toe aan een misdaadroman.’

Begin dus met een gewone roman - het hoeft niet precies James Joyce te worden, een paar streepjes minder wordt vaak erg gewaardeerd - dan heb je dat gedonder niet met messen en tantes die zo maar moeten opduiken.

‘Ja maar, dan zeuren ze aan mijn hoofd over spanningsboog en ontwikkeling en ... en ...’

Dat doen ze toch dus waar maak je je druk om?

Je kunt nog even met jezelf overleggen of je een vastgelopen misdaadroman misschien psychologische misdaadroman of literaire misdaadroman moet noemen, maar dat is een overbekende truc waar hopelijk niemand meer inloopt. Is je boek goed geschreven, maar voor geen meter spannend, blijf dan weg uit de misdaadhoek.

Hier laat ik het bij voor vandaag, want ik voel aan mijn water dat niet iedereen het met me eens is.

Had ik al gezegd dat we over deze magistrale cursus niet gaan corresponderen?

Dan doe ik het nu.

Word kwaad op me, draag me op handen, doe iets... maar zorg alsjeblieft dat ik er geen last van krijg. Ik ben bezig met een boek en wens, als deze cursus is voltooid (nog maar twee afleveringen), verder te gaan met vredig schrijven. 

Deze cursus is ook te volgen op www.peterdezwaan.nl 

16 augustus 2017

Heintje Davids (nieuws, 2017)


Nog één keer licence to kill voor Daniel Craig


Het kan niet anders of hij moet een zo lucratief aanbod hebben gekregen, dat het te onfatsoenlijk was om te weigeren. Want altijd heeft Daniel Craig volgehouden niet meer in de huid van geheim agent James Bond te zullen kruipen. Tot afgelopen nacht toen de Britse acteur in The Late Show van Stephen Colbert bekend maakte zijn martini shaken not stirred te willen hebben.

Het wordt de vijfde en laatste keer dat Craig de rol vertolkt van de bekende Britse spion, een door Ian Fleming bedachte creatie. Daniel Craig speelde in 2006 voor de eerste keer James Bond in Casino Royale. Daarna was hij te zien in Quantum of Solace, Skyfall en Spectre.

Zijn terugkeer leek na het verschijnen van Spectre in 2015 uiterst onzeker. In een interview zei hij toen 'nog liever een glas te breken en zijn polsen door te snijden', dan weer terug te keren als James Bond. Tegen Stephen Colbert zei hij nu dat dat 'echt een dom antwoord' was geweest, maar dat hij deze vraag twee dagen na het afronden van de opnamen kreeg voorgelegd en zich op dat moment zo voelde.

Verder zei Craig dat hij altijd heeft willen terugkeren als James Bond, maar dat hij even een pauze nodig had. 'Ik wil op mijn hoogtepunt stoppen', zei de 49-jarige acteur. De 25ste Bondfilm moet in november 2019 in de bioscopen te zien zijn.

Bron: NOS

15 augustus 2017

Naargeestig sprookje (nieuws, 2017)

Gothic novel over naastenliefde en eigenbelang

Na haar zomerse roman Zeven soorten honger (2016) verschijnt medio volgende maand een nieuwe en volgens de uitgeverij 'onheilspellende' roman van Renate Dorrestein: Reddende engel. Het verhaal speelt zich af in en rond een eeuwenoude hoeve in de heuvels van Zuid-Limburg.

Een jonge vrouw komt door een noodlottig ongeval op een boerderij om het leven. Twee jaar later arriveert de verteller van dit verhaal op de plek des onheils. Terwijl zij onbedoeld allerhande geheimen ontrafelt, wordt haar eigen leven er niet zekerder op.

In haar twintigste roman keert Renate Dorrestein terug naar de door haar geliefde gothic novel. Hella S. Haasse schreef daarover: ‘Het zijn historisch gezien niet de minst begaafden onder de romancières geweest die in het “gotieke” verhaal de vorm bij uitstek gevonden hebben om haar onbehagen te verwoorden. Ik geloof dat de queeste naar de eigen identiteit de kern vormt van al Renate Dorresteins romans.’

Reddende engel is een spannende psychologische roman over naastenliefde, eigenbelang en het verlangen ergens bij te horen.

Citaat uit het boek:
‘Ik had in Alicia’s bed geslapen, ik had in haar gebarsten spiegel gekeken. Er bestond vast wel een naargeestig sprookje waarin het niet goed met je afliep als je dat deed.’



13 augustus 2017

Ietwat gezet (nieuws, 2017)

'Oog in oog' met Le Carré



Op 22 augustus verschijnt Een erfenis van spionnen, de Nederlandse vertaling van A Legacy of Spies, de nieuwe roman van de  Britse schrijver John le Carré. Een wereldprimeur voor het Nederlandse taalgebied, laat uitgeverij Luitingh-Sijthoff weten. 

Na een kwart eeuw keert John le Carré terug naar een van zijn meest geliefde personages: George SmileyHij dook voor het eerst op in 1961 en werd toen omschreven als een kleine, ietwat gezette, stille man, die slecht gekleed door het leven ging. Maar die man, die een diepe liefde koesterde voor Duitse poëzie, bleek verre van gewoontjes te zijn. Hij was George Smiley, een van de bekendste en slimste spionnen in de literatuur.

Spionnen? Koude Oorlog? Het lijken woorden uit een ver verleden, maar Le Carré koppelt ze volgens de uitgever aan de dreiging van deze tijd.

Op 7 september vindt er een unieke avond met John le Carré plaats in de Royal Festival Hall in Londen en in een aantal Pathé theaters wordt An Evening With George Smiley live uitgezonden. De uitgeverij biedt fans de gelegenheid daar bij aanwezig te zijn. Als ze meedoen met de actie maken ze kans op twee vrijkaarten.

De avond met John le Carré zal voor veel thrillerliefhebbers het literaire evenement van het jaar worden. Le Carré, pseudoniem van David Cornwell, wordt tegenwoordig slechts sporadisch in het openbaar gespot. Toen hij in 2013 hoofdgast was op het  Hay festival, was dat de topattractie van het evenement. Kaarten voor An Evening with George Smiley in de Royal Festival Hall zijn nog steeds te koop.
De 85-jarige Le Carré liet eerder in The Guardian weten 'opgetogen' te zijn in de gelegenheid te worden gesteld om over George Smiley te kunnen spreken. De opbrengsten van de avond zullen ten goede komen aan de hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. 

Smiley laat voor het eerst van zich lezen in Le Carré's debuutroman Call for the Dead. In totaal speelt hij een rol in acht boeken van de Britse schrijver. Zijn meest spraakmakende optreden was in Tinker Tailor Soldier Spy, later verfilmd met Gary Oldman als de illustere spion. 

11 augustus 2017

Pak de buurvrouw (column, 2017)



Cursus Masterclassen 6: de fantasie


(Door Peter de Zwaan)

Je zou het misschien niet direct zeggen, maar deze les sluit aan op de vorige.

Fantasie is de basis om te komen tot iets wat zo omvangrijk is dat het boek wordt genoemd; denk aan die 600.000 tekens van een poosje geleden.

Als je het woord fantasie vervangt door inspiratie klinkt het beter, maar het is hetzelfde.

‘Mijn man zit al dagen boven te zuchten en te steunen omdat hij geen inspiratie heeft.’

Wat een zielige man, iedereen heeft medelijden. Geen inspiratie, het is me wat.

Het betekent dat de man gewoon geen fantasie heeft en een potje vruchteloos zit te googelen of te nagelbijten. Als je lang geen fantasie hebt, ga dan iets nuttigs doen, de zolder opruimen of zo.

Als ik zit te klooien, zegt mijn vrouw: ‘Zou je niet eens even een blokje omgaan?’

Dat helpt altijd; ik heb een hekel aan blokjes omgaan, dan liever werken.

Met wat geluk keert de fantasie ooit terug en kun je weer aan de slag. Gevaarlijker is te veel fantasie. Veel lezers en het gros van de recensenten kunnen daar niet tegen.

Een voorbeeld. Je zult hebben gelezen over die Roemeense bende die op een snelweg achter een vrachtwagen gaat rijden. Een inzittende klimt op de motorkap en slijpt het slot van de laaddeur van de vrachtwagen door. Daarna wordt een deel van de inhoud overgeheveld.

Wie zo’n scène een paar jaar geleden in een boek had verwerkt zou zijn uitgelachen. ‘Ver over de top.’ ‘Wat een onzin.’ ‘Hij schrijft alsof-ie te vaak naar James Bond heeft gekeken.’ Ik zie de zinnen voor me en ben enkele malen op deze manier toegesproken.

De les die je hieruit moet trekken? Maak het niet te moeilijk.

Veel lezers, heel veel, houden van verhalen die zich in hun straat hadden kunnen afspelen. ‘Die vrouw, dat is net mijn buurvrouw.’ Het ontgaat me waarom iemand een boek wil lezen over een vrouw die net de buurvrouw is. Ga dan bij het mens op bezoek, het scheelt je de aanschaf van een boek. Ik hou van verhalen waarin geen buurvrouw van me voorkomt, van verhalen waaraan ik aflees dat de schrijver zijn voorstellingsvermogen stevig aan het werk heeft gezet.

Maar (waarschuwing), ik behoor tot een minderheid.

Buurvrouwen kun je uitdiepen; zie de vorige les. Je beschrijft gewoon wat ze in haar leven heeft meegemaakt en je zit goed, zeker als je er een beetje drank en een onhandelbare puber bij doet. Waarom denk je dat al die Scandinavische schrijvers die leven van hoofdpersonen vol drank, scheidingen en ruzies in de familie zo goed verkopen?

Nou dan.

Voor succes: pak de buurvrouw. Desnoods een tante die wordt geslagen door oom. Beter: oom die wordt geslagen door tante.

Ik heb het in feite nog steeds over de troebele lijn van Masterclassen 5. Over elementen die je invoert of juist weglaat om je publiek te plezieren, niet omdat het exact is wat je voor ogen had toen je begon. Tenzij je je buurvrouw voor je zag dan altijd, in dit geval mag je een foto van haar sturen.

Wat ik me wel eens heb afgevraagd - wat nu volgt is een idee, geen aanwijzing die je moet volgen - : zou een gebrek aan fantasie of inspiratie of zin om aan het werk te gaan, misschien ontstaan omdat je te veel let op wat anderen willen en te weinig op wat je eigenlijk zelf wilt?

Tijd voor een krachtig slot: fuck de buitenwereld, schrijven doe je voor jezelf.

Deze cursus is ook te volgen op www.peterdezwaan.nl 

Uitdiepen (column, 2017)



Cursus Masterclassen 5: de vaart erin


(Door Peter de Zwaan)

Dit wordt een moeilijke aflevering, want je moet een keuze maken die niet eenvoudig is.

Kies je voor de klare lijn, of kies je voor de troebele lijn.

Nou niet meteen brullen dat het een onzinnige vraag is, eerst lezen, misschien komt er iets anders dan je verwacht.

De klare lijn is de lijn die in je hoofd zit, de uitwerking van alle ideeën, invallen, gekkigheden en plotwendingen. Je schrijft op wat je bedenkt en je laat je niet van je lijn afbrengen. Wie zegt: ‘Leuk hoor, maar zou je niet liever dit of dat doen?’, die verwijder je voorzichtig en met liefde, maar wel ferm uit je werkkamer.

Jij bent de enige die weet hoe het moet. Denk daaraan, vooral op momenten dat je twijfelt. Neem de tijd en zoek de logica in wat rondwoelt in je hersenen. Een uitweg vinden als je voor keuzes staat, een vorm vinden waar je je goed bij voelt, plezier beleven aan alles wat je bedenkt, dat is schrijven. Bovendien hou je de vaart in je boek als je je door niets en niemand laat afleiden. Niets beter voor een behoorlijk tempo dan alles mijden wat overbodig lijkt.

De troebele lijn is die van het geld en van de recensenten. Ja, precies en inderdaad: vanaf hier ga ik misschien een paar schenen pijn doen.

Eerst het geld. Als je van plan bent rijk te worden door het schrijven van boeken dan wens ik je succes, maar als je van plan bent te luisteren naar iedereen die je weet te vertellen wat je in je boek moet stoppen om rijk te kunnen worden, dan raad ik je aan met deze prachtcursus op te houden. Dan zitten we, hoe zeg ik het aardig, niet op één lijn en dat komen we ook niet. Als al de mensen die alles precies weten het ook werkelijk wisten dan schreven ze zelf een boek en gingen ze dik zitten doen op de Bahama’s, waarschijnlijk Ibiza, want daar schijn je tegenwoordig te moeten zijn als de centen per plezierjacht binnendrijven.

Niemand weet het precies, ook de uitgever niet bij wie je misschien ooit terechtkomt. Hij heeft ideeën en verwachtingen, maar weten doet hij niets. Luister beslist niet naar de inzichten die de verkopers van een uitgever hebben opgedaan. Zij weten exact wat wel en niet verkoopt, maar achteraf. Ver achteraf.

De recensenten. Oei, ai, dat is een slag apart.

Van recensenten moet je uitdiepen. Wat uitdiepen? Maakt niet uit, het verhaal, het plot, de personages, alles wat diepbaar is. Dat het in een boek verschrikkelijk ophoudt, doet er niet toe. Een beetje recensent heeft Nederlands gestudeerd en heeft er toen jarenlang het woord ‘uitdiepen’ ingehamerd gekregen. Het woord is blijven hangen, hij kan daar niets meer aan doen. Over ‘de vaart erin’ heeft hij zelden iets gehoord. Vaart kan hem ook geen fluit schelen. Als er is uitgediept is het goed. Ster erbij. Of twee sterren.

Als je kiest voor de troebele lijn dan ben je vrijwel zeker bereid het tempo uit je boek te halen. De moordenaar moordt en wie kan het wat schelen of hij veertig jaar ervoor door zijn moeder is geslagen? Moord je anders met klappen dan zonder klappen van ma?

Nou en of, zegt de recensent.

Valt erg mee, zeg ik, in beide gevallen is het slachtoffer dood.

Maar de recensent heeft de sterren en jij hebt straks de pest in als ze ontbreken. Denk daaraan als je kiest. Toch maar de troebele lijn? Ik zal het je niet kwalijk nemen, maar ik zal je boek niet lezen.

Deze cursus is ook te volgen op www.peterdezwaan.nl

10 augustus 2017

Bladstilte aan het front (nieuws, 2017)

Saskia Noort praat met uitgevers over nieuwe thrillerprijs


Bestsellerauteur Saskia Noort treedt volgende maand in overleg met uitgeverijen om de oprichting van een nieuwe thrillerprijs te bespreken. Dat laat zij desgevraagd weten. Ze wil met de nieuwe prijs het thrillergenre op een positieve manier benaderen.

Saskia Noort nam het initiatief voor de nieuwe award na de uitreiking van de Gouden Strop in juni, die rechtstreeks werd uitgezonden bij RTLL Late Night. De hele ceremonie werd in hooguit tien minuten afgeraffeld. De schrijfster van o.a. Nieuwe buren vond dat het evenement alle allure miste en het thrillergenre onwaardig was.

Ook andere auteurs waren allesbehalve gelukkig met de uitreiking. Schrijfster Loes den Hollander deed haar beklag bij het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs (GNM) en riep collega-auteurs op met ideeën en voorstellen te komen voor een nieuwe opzet van de Gouden Strop. Vorige maand is er een brief met die strekking verzonden naar alle GNM-leden.

Het GNM-bestuur is tot dusver allesbehalve bedolven onder een tsunami aan voorstellen, laat GNM-voorzitter Peter Römer weten. 'Na de eerste golf van reacties, nou ja golfje, verkeren wij weer in rustig vaarwater.' Hij benadrukt dat alle reacties serieus zullen worden genomen en deel zullen uitmaken van de evaluatie 'van de oude en voorbereiding van de nieuwe prijzenronde'.

Jacob Vis is een van de auteurs die het bestuur een nieuwe opzet van de Gouden Strop heeft voorgeschoteld. Hij pleit onder meer voor een samenwerking tussen de Gouden Strop-organisatie, het recensentenkorps van VN's Detective & Thrillergids en dat van 'Crimezone' (lees: Hebban). 'Die samenwerking kan ver gaan, bijvoorbeeld door een redactielid van de VN-gids en een ervaren recensent van Crimezone in de GS-jury te vragen, aangevuld met twee leden uit het veld – een uit Nederland en een uit Vlaanderen - die ruimschoots hun sporen als thrillerrecensent verdiend hebben.' De voorzitter moet 'onbevooroordeeld' zijn en een binding hebben met de misdaadroman aan beide kanten van de grens. 'Bovendien moet het een innemende persoonlijkheid zijn die in staat is de kikkers in de kruiwagen te houden.' Vis heeft een naam in gedachten maar wil die vooralsnog niet prijsgeven.

Verder stelt Vis voor het prijzengeld voor de Gouden Strop te verlagen naar 1 euro, net als het winnende bedrag van de Prix Goncourt, en de winnaar het CPNB-geschenkboekje van het volgend jaar te laten schrijven à € 0,25 royalty per stuk. Vis: 'Tweehonderdvijftigduizend kwartjes is zelfs nog meer dan die vijftigduizend euro (van de ECI- of Librisprijs, red.). Plus naamsbekendheid bij evenveel lezers, tel uit je winst.'

Voor de niet winnende genomineerden heeft Vis ook een idee. Laat van de vier of vijf genomineerde boeken een Engelstalige en/of Duitstalige pitch maken, waarin de eerste tien bladzijden professioneel worden vertaald. 'Plus een aankondiging in The International Association of Crime Writers van J. Madison Davis aan wie je het wel kunt toevertrouwen de boeken in het Engelse taalgebied onder de aandacht te brengen.'

Vis zegt dat hij een bedankbriefje van het GNM-bestuur voor zijn voorstellen heeft ontvangen en enkele positieve reacties van collega-auteurs. 'Maar verder blijft het bladstil aan het front.'

De CPNB, die vijf jaar geleden de organisatie en uitreiking van de Gouden Strop in handen kreeg, laat via woordvoerder Job Jan Altena weten dat ze met alle betrokkenen spreken om de afgelopen uitreiking te evalueren. 'Hoe we de prijs en uitreiking volgend jaar aanpakken zullen we daarna beslissen. We zijn vol goede moed er een nog groter succes van te maken!'

De CPNB is tevreden met de gang van zaken afgelopen jaar, want de verkoop en de bekendheid van de Nederlandstalige spannende boeken stegen. Altena: 'Na de bekendmaking van de Gouden Strop voor Tot Stof van Felix Weber was er bijvoorbeeld duidelijk sprake van een winnaarseffect.' Het boek kwam weliswaar niet in de Bestseller 60 terecht, maar er was een stijgende lijn in de verkoop te zien.

Gesignaleerd 421 (nieuws, 2017)

Paula Daly - Altijd dichtbij



Bij uitgeverij De Fontein verschijnt 15 augustus de nieuwe psychologische thriller van de Britse Paula Daly. De thriller Altijd dichtbij is volgens de uitgeverij uitermate geschikt voor de lezers van Simone van der Vlugt en S.J. Watson, u weet wel die van Voor ik ga slapen

Wanneer de jongste dochter van Natty en Sean ziek wordt tijdens een schoolreis en Natty een paar dagen van huis is om bij haar dochter te zijn, biedt haar goede vriendin Eve aan om haar gezin draaiend te houden.

Bij thuiskomst blijkt dat die ‘hulp’ iets te ver is doorgeslagen: Sean is verliefd geworden op Eve en het huwelijk valt uiteen. En hoe hard Natty ook probeert haar leven opnieuw op te bouwen, Eve slaagt er steeds opnieuw in haar dat onmogelijk te maken.

Dan ontvangt Natty een anoniem briefje waaruit blijkt dat dit bepaald niet de eerste keer is dat Eve op deze manier een gezin verwoest, met fatale consequenties. Natty is vastbesloten deze ‘serieminnares’ te ontmaskeren…

Paula Daly is geboren in het Britse Lancashire. Vandaag de dag woont ze met haar echtgenoot, drie kinderen en hond in het Lake District in Engeland. Voordat haar debuut Ontaard verscheen, werkte ze als fysiotherapeut. 

07 augustus 2017

Interessant blijven (column, 2017)



Cursus Masterclassen 4: de hoofdpersoon



(Door Peter de Zwaan)

Het wordt tijd om aandacht te besteden aan de hoofdpersoon of -personen.

Hoeveel wil je er.

Eentje, omdat je dat al moeilijk genoeg lijkt?

Twee, omdat je jezelf voorhoudt dat je goed bent in dialogen?

Een heel stel, omdat je houdt van mozaïekromans waarin iedereen een eigen leven leidt en een tijdje langs de andere hoofdpersonen schuift tot, tegen het eind, iedereen bij elkaar komt?

Puzzelaars raad ik de mozaïekvorm aan. Lekker makkelijk, want als je echt niet meer weet hoe het moet met Jan, dan schuif je Marie naar voren of de genderneutrale Marie-Jan. Je kunt het zo gek maken als je wilt, als je er maar voor zorgt dat ze vroeg of laat in hetzelfde hotel komen, of op hetzelfde strand, dezelfde grot vol vleermuizen of dezelfde gevangenis. Mogelijkheden bij de vleet. De kans dat het een leesbaar boek wordt, schat ik laag in, maar je hoeft je niet druk te maken over de omvang (zie Masterclassen 3) : als je genoeg personen bedenkt, wordt je boek dik, dikker, dikst. Dan ligt het in elk geval lekker stevig op de bijzettafel nadat je het in eigen beheer hebt uitgegeven.

‘Gossie, heb je dat allemaal zelf bedacht? Knap hoor.’

Ik zou met de mozaïek even wachten tot ik wat meer ervaring had in het schrijven, maar alleen al het streven is schoon, dus waarom zou je het niet proberen?

Eén hoofdpersoon vraagt meer doorzettingsvermogen en fantasie dan je denkt. Hij (zij, het, kies maar) draagt het hele boek. Je hangt er zo ongeveer alles aan op, dus je moet er voor zorgen dat-ie een boek lang interessant blijft. Als je halverwege niet meer weet wat je met hem aan moet dan stel je jezelf voor een vervelende vraag: gooi ik alles meteen weg of doe ik het morgen? Het helpt als je een paar bijfiguren zo belangrijk maakt dat ze, oppervlakkig gezien, een hoofdpersoon lijken, maar kijk er mee uit. Als je ontdekt dat een bijfiguur belangrijker is geworden dan de hoofdpersoon en je hebt niet de moed opnieuw te beginnen maar dan met de bijfiguur als hoofdpersoon, dan vrees ik dat het eindresultaat tamelijk beroerd zal zijn.

‘Dus we schrappen die ene hoofdpersoon?’

Tenzij je iets in je hoofd hebt waar één hoofdpersoon bij past, natuurlijk. Alles wat ik opschrijf, is onder voorbehoud: als je het beter weet, moet je doen wat je wilt. Geen hoofd zo goed als dat van jou. Het gaat me erom dat je die 453.300 tekens uit de vorige les zo achter elkaar krijgt dat ook iemand anders dan je partner, je moeder of de tante die zich toch een ongeluk verveelt ze wil lezen en dat hij/zij de laatste pagina haalt zonder hulp van een masseur, tabletten of opwekkende middelen.

Twijfel je tussen één of een heleboel, denk dan eens na over twee hoofdpersonen. Ze kunnen naast elkaar werken, langs elkaar of tegenover elkaar, jouw keuze.

Je moet weliswaar twee personen uittekenen, maar je kunt in de hoofdstukken afwisselen. Mijn ervaring is dat je dan vaak meer plezier aan het schrijven beleeft en dat het makkelijker is de vaart in het boek te houden.

Er zijn heel veel boeken met twee hoofdpersonen en dat is niet voor niets. Heel wat van die boeken zijn bovendien erg goed. Door die vaart, en door de tegenstellingen.

De cursus is ook te volgen op www.peterdezwaan.nl